Tiếng chuông âm vang, trống shaman đều đặn từng nhịp,…là điều bạn có thể trải nghiệm với sound bath, khi mà cơ thể đắm chìm tầng âm thanh.
Cuộc sống hiện đại mang đến nhiều hình thức thư giãn, chữa lành. Mặc dù sound bath là phương pháp tương đối mới mẻ nhưng hiệu quả lại có nhiều bất ngờ, tác động đến toàn cơ thể lẫn tâm trí người nghe.
1. Sound bath là gì?
Sound bath (tắm âm) là một trải nghiệm về âm thanh đặc biệt, tắm âm không những chỉ trải nghiệm về tần số mà còn về cảm xúc. Khi cơ thể bước vào trạng thái tĩnh lặng, tâm trí ta đã dần như đạt trạng thái thiền. Một hồi chuông hay tiếng tingsha ngân vang như là một nốt chạm vào khoảng không yên ắng, xoa dịu đi sự hoang mang và lo lắng, đồng thời là điểm bình yên lúc tĩnh lặng.
Trong khi chuông xoay phát ra âm thanh và độ rung vang, tác động với từng phần đúng với tần số của chuông, thì tắm âm là sự kết hợp nhiều nhạc cụ tác động đến toàn bộ cơ thể. Đây là lúc con người được đắm chìm vào nhịp điệu và tần số khác nhau đến từ cồng chiêng, trống, chuông hay lục lạc, còn có cả giọng nói của người dẫn dắt.
2. Trải nghiệm sound bath như thế nào
Sound bath là buổi trải nghiệm âm thanh đa tầng, tâm trí và cảm xúc sẽ được dẫn dắt theo từng chuyển biến của nhạc cụ. Người nghe chỉ cần thả lỏng và nhẹ nhàng làm theo những gì healer chỉ dẫn, chọn tư thế nằm thoải mái nhất, tay chân để rộng mở đón từng đợt sóng rung truyền đến. Tiếp theo đó, việc người nghe cần làm là để tâm trí mình thả trôi theo dòng âm thanh.
Buổi sound bath thường bắt đầu với những nhạc cụ có âm thanh nhẹ nhàng, tạo cảm giác thân quen và yên bình như rain stick hay chimes. Việc này giúp người nghe làm quen dần, có khởi đầu dịu nhẹ, mở tâm trí kết nối với nhịp sóng rung. Khi đã quen dần với từng đợt âm, người nghe sẽ được trải nghiệm sound bath lên một tầng mới, tiếng trống shaman hay gong được vang lên, xoáy sâu vào tâm thức người nghe.
Âm thanh vang vọng và mạnh mẽ kết hợp với làn sóng rung lan rộng, gợi lên những suy tư ẩn giấu hay phần tắc nghẽn trong cơ thể. Sau khi đã trải qua đợt trải nghiệm cao trào đó, cơ thể đã giải phóng đi những bế tắc. Lúc này, một làn âm nhẹ nhàng lại đến để vỗ về tâm hồn, nâng đỡ và đưa người nghe chậm rãi trở về thực tại.
Sound bath sẽ cho người nghe một trải nghiệm thư giãn từ tâm trí đến cơ thể, trong quá trình đó, đôi mắt được tạm thời nghỉ ngơi, thân thể thả lỏng, bầu không gian chỉ còn sóng rung và nhịp điệu âm thanh từ nhạc cụ. Người nghe như “tắm” giữa “bể bơi” đầy ắp âm thanh.
3. Những nhạc cụ phổ biến trong sound bath
Một vài nhạc cụ được kết hợp với nhau tạo ra một không gian âm thanh đầy cảm xúc, chẳng phải dồn dập mà mỗi nhạc cụ xuất hiện lần lượt, đóng vai trò riêng nhưng không tách biệt trong buổi sound bath.
3.1 Rainstick (Ống mưa)
Rain stick là ống dài và rỗng bên trong, được làm bằng tre hoặc xương rồng khô, bên trong đặt đinh gỗ hay gai xương rồng theo hình xoắn ốc, trong ống cho vào hạt đậu khô, gạo hay sỏi nhỏ. Khi dựng ống thẳng đứng lên, hạt trong ống chạy xuống, len qua các đường xoắn tạo ra âm thanh như tiếng mưa rơi rất tự nhiên. Rain stick có nguồn gốc từ người Mapuche thuộc vùng Nam Mỹ, họ tin rằng khi chơi nhạc cụ này sẽ gọi cơn mưa đến và thường xuất hiện trong các nghi lễ của người dân địa phương.
Rain stick được tạo từ các vật liệu tự nhiên, âm thanh được tạo ra khi nghiêng ống làm cho hạt rơi liên tục. Âm do ống mưa tạo ra nhẹ nhàng và đều đặn, không cao trào cũng không âm trầm, phát ra liên tục không dồn dập. Âm thanh nhẹ tạo ra cảm giác quen thuộc, gợi nhớ thiên nhiên, dễ làm cơ thể bước vào thả lỏng nhanh, hỗ trợ chuyển đổi tần số từ Beta → Alpha.
3.2 Tibetan bowl (Chuông xoay Tây Tạng)
Tibetan bowl có tên tiếng Việt quen thuộc hơn là chuông xoay Tây Tạng, công cụ phổ biến và được dùng nhiều trong các buổi sound healing. Chuông thiết kế như chiếc bát lớn, xoay quanh miệng chuông tạo ra âm thanh, nên còn được gọi là bát biết hát. Chuông được cấu tạo từ 7 loại kim loại, mà trong đó đồng và thiếc thường chiếm trọng lượng nhiều nhất.
Chuông xoay phát ra âm thanh nhờ vào việc gõ và xoay dùi quanh miệng chuông, lúc này sóng âm rung mạnh mẽ trong không khí. Âm trầm và vang xa khiến tâm thức trở nên bình ổn lại, từng chiếc chuông mang theo một tần số khác nhau tác động lên các luân xa trên cơ thể, giải phóng tắc nghẽn, xoa dịu từng phần thân thể.
3.3 Crystal bowl (Chuông ngọc)
Chuông ngọc xuất hiện muộn hơn so với những nhạc cụ thường dùng trong sound bath, vào cuối thế kỷ 20 và phát triển tại Mỹ và Châu Âu. Chuông ngọc được chế tác từ thạch anh tinh khiết, thường có màu trắng, màu sắc như tím, hồng hay xanh được tạo khi kết hợp với các loại đá khác.
Chuông ngọc phát ra âm thanh khi dùng dùi gõ vào vành hay xoay dùi quanh miệng chuông. Khi đánh, chuông ngọc tạo ra âm thanh rất sáng, cao và lan rộng. Tần số âm thanh phát ra ổn định và rõ ràng, dễ dẫn tâm trí vào trạng thái alpha, theta. Chuông ngọc là một bước đệm nhẹ nhàng trong hành trình sound bath, dần đưa người nghe từ những âm dịu nhẹ bước đến cánh cửa của tần số vang vọng, xoáy sâu và tâm trí hơn.
Không gian thư giãn hiện đại là nơi thích hợp cho sự có mặt của chuông xoay ngọc, được sử dụng nhiều cho người mới nghe sound bath, nhóm đông người. Tần số của chuông ngọc giúp người nghe thư giãn tâm trí, giảm căng thẳng và chứng suy nghĩ quá mức. Ngoài ra, thiền cùng với tiếng chuông thanh – trong trẻo cũng là một hình thức kết hợp mang lại nhiều hiệu quả.
3.4 Shaman drum (Trống Shaman)
Trống shaman có nguồn gốc lâu đời, từ người Sami ở Bắc Âu, thổ dân châu Mỹ, cho đến các truyền thống Shaman giáo ở Hàn Quốc và các vùng khác. Từ xa xưa, trống được dùng như một vật để kết nối giữa con người với thế giới tâm linh, kết nối những bộ lạc với nhau, hay dẫn nhịp nghi lễ. Shaman drum được cấu tạo từ khung gỗ tròn, bọc trên đó là da động vật, thường là da trâu hoặc da dê, đánh bằng dùi mềm.
Âm thanh mà trống tạo ra có nhịp đều đặn, lặp lại, âm trầm đều và đơn. Tiếng trống có tác động mạnh mẽ đến hệ thần kinh và nhịp tim, với nhịp trống đều dễ đưa não vào trạng thái theta nhanh. Tiếng trống đánh nhanh dễ kích hoạt cảm xúc mạnh, khơi gợi tinh thần và năng lượng cho người nghe. Healer cần thận trọng dùng trống cho người mới, các lớp đại trà nhiều đối tượng khác nhau.
3.5 Gong
Gong có hình tròn, kích thước lớn từ vài chục cm đến 1m, đường kính càng lớn tạo ra âm càng vang vọng. Cấu tạo từ hợp kim đồng và thiếc, gong mang màu vàng sáng đặc trưng, treo lên khung, khi đánh dùng dùi bọc vải. Sự xuất hiện của gong đã có từ lâu từ Trung Quốc và Đông Nam Á, với mục đích truyền tín hiệu, có mặt trong nghi lễ cung đình hay thực hiện các nghi thức cộng đồng.
Khi mở đầu buổi sound bath, gong được dùng với mục đích thanh lọc, “rửa tai” cho người nghe. Trong những trường hợp khác, tiếng gong mạnh – vang xuất hiện giữa buổi để đẩy cao cảm xúc, giải phóng những bế tắc nơi cơ thể lẫn tâm trí. Những người lần đầu nghe gong sẽ có cảm giác hơi choáng ngợp như từng cơn sóng biển dồn dập đuổi đến chân ngày ta còn ta nhỏ, vì gong tạo ra âm vang và ngân lâu, tác động mạnh mẽ đến thính giác.
Tác động mạnh mẽ của gong rất phù hợp cho những ai muốn được thư giãn sâu, nghỉ ngơi và phục hồi, đánh ở không gian lớn. Những người có thần kinh nhạy cảm hay lần đầu nghe sound bath nên cẩn thận khi dùng gong, nên có người dẫn có kinh nghiệm để đảm bảo buổi sound bath được diễn ra tốt nhất.
3.6 Kemiri (Chuỗi hạt)
Kemiri là tên loại hạt của cây candlenut (hạt dầu) ở Indonesia. Chuỗi hạt được tạo ra bằng cách xâu các hạt với nhau thành chuỗi. Khi di chuyển hoặc lắc nhẹ, các hạt va chạm, chà xát nhau tạo ra âm thanh tự nhiên như tiếng lá khô hay tiếng mưa nhẹ.
Âm thanh mộc mạc của chuỗi hạt giúp giảm căng thẳng, lo lắng, ổn định cảm xúc, âm thanh gợi nhớ và kết nối với thiên nhiên. Mở đầu hoặc kết thúc phiên trị liệu, giúp người tham gia “đi vào” và “đi ra” trạng thái thư giãn một cách nhẹ nhàng, làm dịu hệ thần kinh, đặc biệt hiệu quả với người dễ căng thẳng, lo âu, overthinking.
Kết nối cơ thể với cảm giác an toàn, giúp người nghe cảm thấy được “neo lại” với hiện tại, thay vì trôi quá sâu hoặc choáng ngợp bởi âm thanh mạnh.
3.7 Giọng nói của người dẫn dắt (healer)
Một phần nhỏ nhưng góp phần quan trọng trong buổi sound bath là người dẫn dắt, bên cạnh việc dùng nhạc cụ, họ sẽ dùng giọng nói của mình để dẫn thiền cho người nghe. Bắt đầu từ các câu mantra (om, hum,..) đến các câu mô tả dẫn lối cho tâm trí người nghe thực sự thả lỏng, và cuối buổi dùng giọng nói để đưa người nghe trở về với hiện tại một cách nhẹ nhàng.
Giọng người healer cần rõ ràng, tone trầm ấm và truyền đạt câu theo nhịp điệu, năng lượng của người dẫn cũng là phần rất quan trọng, nó tác động trực tiếp đến bầu năng lượng chung và ảnh hưởng đến người nghe.
Sound bath tuy không phải là hình thức chữa bệnh chính thức nhưng những giá trị mà việc này đem lại cho sức khỏe là điều khó chối từ. Những âm thanh cùng tần số rung động tác động lên cơ thể, ở trạng thái này, tâm trí có điều kiện buông lỏng những suy nghĩ quá tải, cảm xúc bị nén lâu ngày có thể được giải phóng một cách tự nhiên.
Từ đó hỗ trợ phục hồi năng lượng, cải thiện giấc ngủ và nâng cao khả năng tự điều chỉnh của cơ thể. Sound bath vì thế được xem như một phương pháp hỗ trợ toàn diện, giúp con người quay trở về trạng thái cân bằng vốn có của thân – tâm – trí.
