Truyện Hoàng Tử Bé là cuốn sách dành cho cả trẻ em lẫn người lớn, đem đến thông điệp đáng suy ngẫm về cuộc sống, sự đơn giản mà sâu sắc.
Truyện Hoàng tử bé không chỉ là một cuốn sách dành cho trẻ em mà còn là bản triết lý nhẹ nhàng về tình yêu, sự cô đơn và ý nghĩa của những điều nhìn bằng trái tim. Hành trình du hành qua các tinh cầu của Hoàng tử bé mở ra những câu hỏi câu sắc cho người lớn đã đánh mất sự hồn nhiên và cách giúp họ tìm lại những điều quan trọng trong cuộc sống của mình.
1. Sự kỷ luật từ truyện Hoàng tử bé
Hoàng tử bé sống trên tiểu hành tinh B – 612, công việc mỗi ngày sau khi thức dậy của cậu là dọn dẹp những hạt giống cây bao báp (loại cây có kích thước rất to lớn), những hạt giống đến cùng với cơn gió và nếu cậu không làm vậy thì câu biết rằng khi cây lớn lên, rễ cây trưởng thành sẽ xé nát cả hành tinh nhỏ bé của cậu.
Trong truyện Hoàng tử bé, bên cạnh việc dọn những mầm non cây bao báp, cậu còn cẩn thận chăm sóc và làm sạch cả những ngọn núi lửa đang hoạt động trên tinh cầu của mình, việc ấy được thực hiện đều đặn mỗi ngày, như một thói quen không thể bỏ quên. Với cậu, đó không chỉ là việc giữ cho tinh cầu luôn gọn gàng, mà còn là cách bảo vệ cuộc sống nhỏ bé và bình yên của mình khỏi những hiểm họa âm thầm.
Trong truyện Hoàng tử bé dọn dẹp không chỉ là đơn thuần với cây cối, hiểu một cách sâu xa hơn ta thấy được những điều mà ta đang vướng mắc, những việc ta trì hoãn lại thông qua hình ảnh cây bao báp trên hành tinh của Hoàng tử bé. Bạn có từng để những việc đó xảy ra với chính mình, một lời nhận xét ác ý làm bạn cứ nhớ mãi, một lời hứa về việc học tập của bản thân đã bị trì hoãn vì nghĩ chưa phải lúc, một kế hoạch bị bạn đẩy lùi hết ngày này qua ngày khác vì chưa tìm được lý do phù hợp để bắt đầu.
Thông qua truyện Hoàng tử bé ta thấy những điều được coi là nhỏ nhặt ấy vốn không quá mức đe dọa khi chúng còn nhỏ, một lời nhận lỗi có thể cứu vãn mối quan hệ, 10 phút mỗi ngày có thể giúp bạn hình thành thói quen tốt và chỉ một lần quyết tâm có thể dẫn dắt bạn đến một con đường mới, một bước nhỏ hôm nay ảnh hưởng đến cả tương lai mai sau.
Khi ta chần chừ, từng điều nhỏ nhặt ấy bị bỏ qua rồi đến khi chúng dần lớn lên lại như những chiếc rễ to lớn đâm vào và cắm sâu trong tâm trí ta, đến giờ phút ấy, mọi nhiệt huyết, bình yên hay hạnh phúc của ta khó lòng cứu vãn được. Trong truyện Hoàng tử bé, cậu chăm chỉ dọn đi những hạt giống mỗi ngày, điều đó đã trở thành thói quen, chân lý về việc bảo vệ “quê nhà” của cậu, mỗi hành động tưởng như nhỏ nhặt lại thực hiện vì mục đích hết sức cao cả.
2. Mong cầu những thứ không thuộc về mình
Ở chuyến phiêu lưu tiếp theo trong truyện Hoàng tử bé, cậu đã đến tinh cầu rất nhỏ, tại đó có ông vua yêu thích đưa ra mệnh lệnh cho thần dân mà ông tưởng tượng ra, ông dùng quyền lực để mong sở hữu quyền lực, ông ban ra những mệnh lệnh vốn dĩ là điều hiển nhiên, như thời gian mặt trời mọc và lặn, cái ngáp của Hoàng tử bé.
Trong truyện Hoàng tử bé, ông muốn thống trị tất cả mọi thứ nhưng hành tinh của ông chỉ bé xíu lại không hề có thần dân, hành tinh ấy nhỏ đến nỗi Hoàng Tử Bé không thể tìm cho mình lấy 1 chỗ ngồi. Nhà vua tha thiết muốn cậu ở lại hành tinh của mình, có lẽ vì muốn có người thực hiện mệnh lệnh của mình hoặc có lẽ vì nỗi cô đơn đã bủa vây ông từ lâu. Ông còn hứa hẹn sẽ cho cậu làm bộ trưởng Bộ Tư pháp, nhưng điều đó cũng không giữ chân được cậu vì trên hành tinh đó làm gì có ai mà phán xử.
Từ truyện Hoàng tử bé đến đời sống có biết bao người trong cuộc sống đang sống trong quyền lực ảo đó, một người cha luôn ra lệnh cho con cái mà không biết sự bất mãn đó sẽ khiến chúng rời xa mình, người yêu đòi hỏi đối phương cần phải chiều theo ý mình, phải thay đổi để chứng minh tình yêu của mình, để rồi đến khi đối phương cảm thấy quá ngột ngạt thì rời đi là việc tất yếu.
Mọi người nên ở cạnh nhau và nhớ đến nhau vì lòng yêu thương hơn là sự run sợ, ông vua không hề nhận ra điều này cho đến khi mọi người dần rời xa ông, không phải vì họ không thể mà vì họ không muốn ở mãi bên cạnh người cứ mãi áp đặt mình.
Ông vua trong truyện Hoàng tử bé vốn không phải người độc ác, nhưng những mệnh lệnh đã đẩy ông vào sự cô đơn đến bi thảm của chính mình, hình ảnh ông mặc áo choàng thật to giữa hành tinh hoang vắng.
Ông mong muốn mình là người nắm quyền lực và điều khiến tất cả, và dĩ nhiên ông biết mình không hề có quyền lực như những gì ông thể hiện, nhưng ông lại không thể thừa nhận điều đó, vì nếu như vậy ông sẽ mất đi cái tôi mà ông xây dựng cả đời. Ông còn hứa hẹn sẽ cho cậu làm bộ trưởng Bộ Tư pháp, nhưng điều đó cũng không giữ chân được cậu vì trên hành tinh đó làm gì có ai mà phán xử.
“Phán xét người khác dễ hơn gấp mấy lần việc tự phán xét mình”, nhà vua trong truyện Hoàng tử bé đã nói điều đó khi muốn cậu có thể ở lại hành tinh mình, ông không đúng trong việc đưa ra mệnh lệnh nhưng với đã đúng với câu nói này. Ta dễ dàng bình phẩm, đánh giá hành động của người khác dựa trên rất nhiều tiêu chí mà ta cho là đúng, nhưng cùng lỗi lầm ấy lại trở nên khó khăn với chính mình khi ta đứng giữa lằn ranh của sự công tâm hay bảo vệ bản ngã.
Khi một sự việc xảy ra không theo ý mình như người đồng nghiệp trễ deadline, đối tác trễ hạn giao hàng, dùng vài giây để phán xét cả quá trình, không cần chứng minh và giải thích, không cần đặt vào vị trí của họ mà ta đã có một bản án mặc định. Điều này dễ xảy ra hơn vì cái tôi cá nhân của ta được nâng cao khi phán xét người khác, phán quyết họ sai sẽ cho thấy được ta là người đúng, họ yếu đuối thì ta mạnh mẽ, khi phán xét ai đó, ta như có thêm một lớp áo giáp đắp lên người của mình.
3. Những điều tuyệt diệu khó nhìn thấy bằng mắt trong truyện Hoàng tử bé
Ở Trái Đất, Hoàng tử bé gặp gỡ Cáo, đây chính là cuộc gặp gỡ trong truyện Hoàng tử bé làm thay đổi nhiều khía cạnh và câu chuyện về sự trân trọng đã giúp cậu nhận ra nhiều điều về tình yêu và sự chăm sóc. Cậu kể cho Cáo nghe về tình yêu của cậu đối với những bông hoa hồng mà cậu hết lòng chăm sóc, cậu xem bông hoa đó là xinh đẹp tuyệt diệu nhất trên đời này, nhưng khi thấy 5 ngàn bông hồng giống hệt như bông hoa của cậu, Hoàng tử bé trở nên dao động và nghi ngờ về tình cảm của mình dành cho bông hoa ấy.
Ở truyện hoàng tử bé, Cáo lại chỉ cho cậu thấy những bông hoa đó trở nên xinh đẹp là nhờ có tình yêu của cậu, chính vì thời gian mà cậu dành cho bông hoa đã khiến nó trở nên đặc biệt. Tình yêu thực sự không nằm ở những gì thấy được, nó nằm sâu vào sự chia sẻ thấu hiểu và những kỷ niệm mà chỉ 2 người trong mối quan hệ mới biết được, những câu chuyện riêng tư và sự bình yên khi ở cạnh nhau.
Cáo đã yêu cầu cậu: “Xin hãy thuần hóa tôi”, từ thuần hoá nghe rất lạ lẫm và nó thường không dùng cho mối quan hệ tình cảm, nhưng cáo lại giải thích là điều đó không mang ý nghĩa kiểm soát mà “tạo nên những mối quan hệ…”.
Đây là tình yêu đẹp nhưng cũng đầy trắc trở, đối với chú cáo tình yêu chính là sự lựa chọn và vun vén không phải tình cờ vì chú cáo không yêu hoàng tử từ lần đầu tiên, nhưng nếu cậu thuần hóa cáo thì họ sẽ cần nhau, tiếng bước chân của cậu sẽ khác hẳn với tất cả những tiếng bước chân khác, cùng mái tóc vàng của cậu sẽ làm Cáo nhớ đến cánh đồng lúa mì.
Ta thấy được những thông điệp về tình yêu trong truyện Hoàng tử bé là khi ta yêu một người, không phải vì họ đặc biệt hay người ta hoàn hảo mà là vì chính ta đã dành thời gian cho họ, đã đầu tư vào mối quan hệ đó.
Triết lý sâu sắc nhất truyện Hoàng tử bé mà Cáo truyền đạt cũng là câu nói bất hủ: “Điều cốt yếu thì mắt thường không nhìn thấy được. Chỉ có trái tim mới nhìn rõ.” Đây không phải đơn thuần là một câu nói, còn là lời phê phán vào hiện thực trong xã hội vội vã và coi trọng vật chất.
Khi mọi người nhìn vào ngôi nhà, họ quan tâm giá tiền đầu tiên, nhìn vào một người họ thấy địa vị và nghề nghiệp, nhìn vào một loại quả, họ xem nó thuộc giống gì, có phải hàng nhập khẩu không, họ liên tục phân loại, gán nhãn và dần bỏ qua cảm xúc, ký ức hay tình cảm gắn liền với sự vật ấy.
Những giá trị mà chỉ qua lăng kính nội tâm mới được hiện ra tỏ tường, chính vì thế mà ta dễ cảm thấy cô đơn dù mình đang ở trong đám đông, hình ảnh Cáo sống lẻ loi giữa những con người chỉ biết săn đuổi nó là một hình ảnh ẩn dụ cho việc cô đơn không phải vì thiếu vắng sự hiện diện, mà thiếu đi sự kết nối.
Sự kết nối ấy cũng là điều mà Hoàng tử bé khao khát, cậu đi qua các hành tinh nhưng chẳng có người lớn nào thực sự nhìn vào cậu, mỗi người luôn tồn tại một khoảng trống như vậy và chỉ lấp đầy bởi người chịu khó thuần hóa và người được mình thuần hoá lại. Ý nghĩa sâu xa nhất của truyện Hoàng tử bé mà Saint – Exupéry đưa ra trong tình bạn và tình yêu không phải mãi tìm người phù hợp nhất, mà chọn nhau và ngày qua ngày nuôi dưỡng mối quan hệ ấy.
Những thông điệp mà tác giả muốn truyền đạt qua truyện Hoàng tử bé này không chỉ dành cho trẻ em, mà còn dành người lớn đã quên mất mình từng là trẻ em, những người đã bị cuộc sống bào mòn đi ước mơ, sự ngây thơ và lòng chân thành đã có khi con nhỏ. Một tuổi thơ mà ta cười vì những điều giản dị, dễ dàng tin tưởng vô điều kiện, mặc cho họ có xấu hay đẹp, giàu hay nghèo, ta yêu thương vì tình yêu thương chứ vì lý do gì.
Sự kết nối ấy cũng là điều mà Hoàng tử bé khao khát, cậu đi qua các hành tinh nhưng chẳng có người lớn nào thực sự nhìn vào cậu, mỗi người luôn tồn tại một khoảng trống như vậy và chỉ lấp đầy bởi người chịu khó thuần hóa và người được mình thuần hoá lại. Ý nghĩa sâu xa nhất của truyện Hoàng tử bé mà Saint – Exupéry đưa ra trong tình bạn và tình yêu không phải mãi tìm người phù hợp nhất, mà chọn nhau và ngày qua ngày nuôi dưỡng mối quan hệ ấy.
Những thông điệp mà tác giả muốn truyền đạt qua truyện Hoàng tử bé này không chỉ dành cho trẻ em, mà còn dành người lớn đã quên mất mình từng là trẻ em, những người đã bị cuộc sống bào mòn đi ước mơ, sự ngây thơ và lòng chân thành đã có khi con nhỏ. Một tuổi thơ mà ta cười vì những điều giản dị, dễ dàng tin tưởng vô điều kiện, mặc cho họ có xấu hay đẹp, giàu hay nghèo, ta yêu thương vì tình yêu thương chứ vì lý do gì.
